9 - صدوق در « الفقيه » « 1 » روايتى از امام صادق عليه السلام نقل مىكند : اوَلُّ مَنْ قَدَّمَ الْخُطْبَةَ عَلَى الصَّلوةِ يَوْمَ الْجُمْعَهِ عُثْمانُ لِانَّهُ كانَ اذا صَلّى لَمْ يَقِفِ النَّاسُ عَلى خُطْبَتِهِ وَ تَفَرَّقُوا وَ قالُوا ما نَصْنَعُ بِمَواعِظِهِ وَ هُوَ لا يَتَّعِظُ بِها وَ قَدْ احْدَثَ ما احْدَثَ فَلَمَّا رَأى ذلِكَ قَدَّمَ الْخُطْبَتَيْنِ عَلَى الصَّلوةِ . « 2 » مرحوم فيض مىفرمايد : در تمام نسخه‌هاى « الفقيه » كه من ديدم ، عبارت بالا نقل شده است ، لكن لفظ « يوم الجمعه » غلط است و صحيح آن « يوم العيد » است . ( راوى آن را اشتباه نقل كرده است ) از همين جا مرحوم صدوق هم به اشتباه افتاده و آن را در باب نماز جمعه نقل كرده است ، با اينكه جاى آن باب نماز عيد است . آن گاه دو روايت ديگر از « كافى » و « تهذيب » نقل مىكند كه گواه بر مطلب است . « 3 » در موارد فراوان ديگرى مرحوم فيض به تصحيح متن پرداخته است كه براى اختصار از ذكر آنها پرهيز كرده و خوانندگان را به برخى از اين موارد ارجاع مىدهيم : وافى : ج 1 ، ص 65 و 317 و و 437 و 465 و 483 و 487 و 488 ؛ ج 2 ، ص 112 و 292 و 371 و 441 و 473 ؛ ج 3 ، ص 486 و 744 و 823 و 866 و 919 ؛ ج 4 ، ص 375 ؛ ج 5 ، ص 545 و 604 و 669 ؛ ج 6 ، ص 249 و 431 ؛ ج 7 ، ص 22 و 152 و 408 ؛ ج 8 ، ص 745 و 712 و 713 ؛ ج 10 ، ص 86 . البته مرحوم فيض در تصحيح تنها به متن نپرداخته ، بلكه سند را نيز مورد دقت

--> ( 1 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 432 ، ش 1264 . ( 2 ) . اولين فردى كه خطبه را در روز جمعه قبل از نماز خواند ، خليفهء سوم عثمان بود . چون نماز را تمام مىكرد مردم متفرق مىشدند و مىگفتند ما نيازى به موعظه‌هاى وى نداريم ؛ زيرا خود به آن عمل نمىكند و بدعت‌هايى ايجاد كرده است . عثمان چون از اين جريان اطلاع يافت براى نگه داشتن مردم جهت شنيدن خطبه‌ها ، خطبه را قبل از نماز ايراد نمود . ( 3 ) . الوافى ، ج 9 ، ص 1316 و 1317 .